Pomorski Szlak Żeglarski
Pomorski Szlak Żeglarski to droga wodna z Kołobrzegu do Gdyni i Gdańska, Iławy i Ostródy – przez Wybrzeże Bałtyku, Zatokę Gdańską, Pętlę Żuławską (Rzeki Delty Wisły), Zalew Wiślany, Kanał Elbląski i Pojezierze Iławskie. To kilkaset kilometrów szlaków, połączonych ze sobą rzekami i kanałami.
Mapy szlaku
Kliknięcie mapy otwiera ją w pełnej rozdzielczości.
Czym jest Pomorski Szlak Żeglarski
Szlak ten jest wciąż mało znany, a wielu wodniaków nie zdaje sobie sprawy z różnorodności i bogactwa tras żeglugowych oraz wyjątkowych budowli hydrotechnicznych łączących te akweny. Główną przyczyną tej niewiedzy jest brak wspólnej promocji i koncepcji „cłego” szlaku.
Oddzielnie reklamuje się więc Pojezierze Iławskie, oddzielnie Krynica Morska i Mierzeja, Malbork, Kanał Elbląski i Gdańsk. Podział między dwa województwa dodatkowo utrudnia wspólne działania.
Istnieją różnego rodzaju stowarzyszenia i programy rozwoju szlaków wodnych – jak „Pętla Żuławska”, „Łączy nas Kanał Elbląski” czy „Stowarzyszenie Gmin Zalewu Wiślanego”. Z oczywistych powodów promują one tylko pewne wycinki szlaku. Brakuje jednak perspektywicznego spojrzenia na całą drogę wodną, wspólnych wydawnictw i map, jednolitego oznakowania.
Podejmując różne działania, mam nadzieję to zmienić – i liczę, że nie będę w tych staraniach osamotniony. Tylko komplementarna promocja całego szlaku ma szansę sprawić, że będzie on postrzegany jako konkurencyjny wobec Wielkich Jezior Mazurskich, a z czasem być może nawet bardziej atrakcyjny.
Piotr Salecki
tel. 501 647 139
pomorskiszlakzeglarski@gmail.com
Geneza nazwy i logo
Nazwa „Pomorski Szlak Żeglarski” powstała w 2009 roku. Nawiązuje do podobnego szlaku w Szczecinie, gdzie lansuje się koncepcję Zachodniopomorskiego Szlaku Żeglarskiego – podobnie jak „Pętla Żuławska” nawiązuje do „Pętli Wielkopolskiej”. Mam świadomość, że znaczna część akwenów należących do szlaku leży na Warmii, jednak rozciąganie i tak długiej nazwy wydało się bezsensowne.
Cały czas poszukujemy również idealnego logo. Na razie widnieje na nim barkas – łódź rybacka typowa dla Zalewu Wiślanego, akwenu położonego mniej więcej „pośrodku” całego szlaku, łączącego cechy wód śródlądowych i morskich.
Akweny na Pomorskim Szlaku Żeglarskim
Na wstępie wyjaśnienie: cały podział jest mniej lub bardziej umowny. Służy przede wszystkim „porcjowaniu” olbrzymiej ilości materiałów i danych potrzebnych turystom wodnym. Dlatego niektóre regiony w naturalny sposób „zachodzą” na siebie.
Wschodnie Wybrzeże Bałtyku
Wody i porty morskie od Kołobrzegu do Helu.
Zatoka Gdańska
Morskie wody osłonięte, z intensywnym ruchem statków do portów w Gdańsku i Gdyni. Wewnętrzna Zatoka Pucka jest płytsza i znacznie lepiej osłonięta od fal. Ważniejsze mariny: Gdańsk (Stare Miasto), Gdynia, Hel, Jastarnia, Puck, Górki Zachodnie.
Po Wodach Gdańska
Szlaki wodne wokół Gdańska: Motława, Stara Motława, Kanał Kaszubski, Martwa Wisła, rozlewisko Wisły Śmiałej oraz szlaki kajakowe Raduni i Opływu Motławy. Układ dróg wodnych pozwala zamknąć „pętlę” przy wyjściu na Zatokę – przez Kanał Portowy przy Westerplatte, w Górkach Zachodnich lub w Świbnie przez Przekop Wisły. Główną drogą wodną jest Martwa Wisła.
Pętla Żuławska (Rzeki Delty Wisły)
Szlak rzeczny łączący Zatokę Gdańską i szlak Po Wodach Gdańska z Zalewem Wiślanym i Elbląskim Węzłem Wodnym. Główne rzeki tworzą „pętlę” – można ją opłynąć Wisłą, Szkarpawą i Nogatem. Ważniejsze przystanie: Świbno, Tczew, Malbork, Sztutowo, Drewnica, Żuławki, Osłonka.
Zalew Wiślany
Akwen leżący „pośrodku” szlaku, zaliczany do morskich wód wewnętrznych – porty mają tu dzienne i nocne oznakowanie, a żeglarze znakomity akwen do nabierania morskich nawyków. Ważniejsze mariny: Krynica Morska, Frombork, Tolkmicko, Kąty Rybackie, Piaski, Nowa Pasłęka, Suchacz, Kadyny.
Szlak Pasłęki – rzeczny szlak „na uboczu” Zalewu, wiodący z Braniewa do Nowej Pasłęki.
Elbląski Węzeł Wodny
Przyległe do Elbląga szlaki rzeczne, kanałowe i portowe: rzeka Elbląg (Elblążka), Kanał Jagielloński, rzeki Tina, Dzierzgoń, Balewka, Fiszewka, Wąska. Z Elbląga można dostać się na Kanał Elbląski i dalej na Pojezierze Iławskie, na Zalew Wiślany albo na Pętlę Żuławską.
Kanał Elbląski
Wyjątkowa droga wodna z pięcioma zabytkowymi pochylniami, po których – zamiast śluzami – pokonuje się różnice poziomów wody. Łączy Elbląski Węzeł Wodny z Pojezierzem Iławskim. Przystanie m.in. w Miłomłynie i w Wenecji nad Jeziorem Ruda Woda.
Pojezierze Iławskie
Drugie co do wielkości pojezierze w Polsce. Największe jezioro to Jeziorak – zarazem najdłuższe jezioro w Polsce. Pozostałe ważniejsze jeziora to Płaskie, Ewingi, Dauby, Ruda Woda, Drwęckie i Szeląg. Ważniejsze mariny: Iława, Siemiany, Jerzwałd, Ostróda, Miłomłyn. Kanały Ostródzki, Iławski, Dobrzycki i Bartnicki łączą poszczególne jeziora.
O wyjątkowości szlaku
- Różnorodność dróg wodnych – jeziora, rzeki, kanały, wody portowe, zalew i zatoka, w tym trasy alternatywne i drogi okrężne.
- Żegluga śródlądowa prawie na całej długości – niemal cały szlak można pokonać bez wychodzenia na Zalew Wiślany czy Zatokę Gdańską.
- Dostępność od morza i od wód śródlądowych – Wisły, Noteci, Warty, Odry, a dalej szlaków zachodniej Europy; od wschodu przez Zalew Kaliningradzki.
- Położenie na międzynarodowej drodze wodnej E-70 – z Berlina do Kaliningradu i Kłajpedy.
- Unikalne zabytki sztuki hydrotechnicznej – pochylnie Kanału Elbląskiego, śluzy, mosty zwodzone i obrotowe, stacje pomp, jazy, akwedukty, latarnie morskie.
- Walory przyrodnicze, kulturowe i krajobrazowe – Malbork, Gniew, fromborska katedra Kopernika, Twierdza Wisłoujście, Westerplatte, Żuławy, rezerwaty jak jezioro Druzno czy Zatoka Elbląska.
Piotr Salecki (2009, aktualizacja 2017 i 2026)
Inne mapy szlaku
